Tydzień na Maderze dla początkujących: łagodna trasa

Dla kogo jest ten tydzień

To trasa na pierwszą wizytę na Maderze, która nie opiera się na ścieżkach nad przepaścią, nieoświetlonych tunelach ani pobudce o 4 rano na zdobycie szczytu. Wykorzystuje wynajęty samochód, by dotrzeć do najsłynniejszych widoków i wiosek wyspy, każdemu dniu wyznacza rozsądną ilość jazdy i zamienia każdy „techniczny” spacer na jego łatwy, dojazdowy odpowiednik.

Jeśli zależy Ci na pełnej sieci lewad i przejściu PR1 z Pico do Arieiro na Pico Ruivo, zajrzyj zamiast tego do naszego trasy tygodnia dla wędrowców — ta trasa świadomie z tego rezygnuje na rzecz komfortu. Pominięto też Porto Santo, bo siedem dni to i tak niewiele na samą wyspę główną; zobacz Porto Santo kontra Madera, jeśli zastanawiasz się nad jego dodaniem.

Przez cały tydzień potrzebny będzie wynajęty samochód — mały, nie duży, biorąc pod uwagę, jak wąskie i strome bywają niektóre drogi wzdłuż wybrzeża. Przez cały tydzień zatrzymaj się w Funchal; żaden punkt tej trasy nie wymaga zmiany hotelu.

Dzień 1: Zadomowienie się w Funchal

Przyjazd, odbiór samochodu i jak najmniej planów na pierwszy dzień — Madera wynagradza spokojny start. Przejdź się po starym mieście, Zona Velha, gdzie dziesiątki drzwi wejściowych wzdłuż Rua de Santa Maria zostały przemalowane przez lokalnych i przyjezdnych artystów od 2010 roku. Zjedz kolację w starym mieście, a nie na promenadzie przy marinie — to tam faktycznie dzieje się wieczorne życie.

Jeśli zostanie Ci energia, Mercado dos Lavradores warto zobaczyć nawet poza godzinami handlu, ze względu na jego wnętrze w stylu art déco z lat 40. Jeśli odwiedzisz go w godzinach otwarcia, uważaj na sprzedawców owoców, którzy oferują darmową próbkę, a potem ważą ją i naliczają opłatę za to, co skosztowałeś — znany trik, nie okazja.

Dzień 2: Cały Funchal — Monte i ogrody

Drugi dzień spędź w całości w rejonie Funchal, bez samochodu. Wjedź kolejką linową ze starego miasta na Monte — to około piętnastu minut i 560 metrów wzniesienia, z portem znikającym w dole. Na górze odwiedź kościół Nossa Senhora do Monte, gdzie pochowany jest ostatni cesarz Austro-Węgier, Karol I, zmarły na wygnaniu na Maderze w 1922 roku, i spaceruj po ogrodzie Monte Palace Tropical Garden.

Niżej, wiklinowe sanie to atrakcja fotografowana przez wszystkich: dwóch carreiros w bieli i słomkowych kapeluszach pcha wiklinowy kosz na drewnianych płozach około dwóch kilometrów w dół, do Livramento — tradycja sięgająca 1850 roku. Zanim staniesz w kolejce, warto wiedzieć, że to nie jest sposób powrotu do Funchal — trasa kończy się w połowie drogi, więc stamtąd potrzebujesz taksówki lub autobusu, a nie podwózki do domu. Szczegóły znajdziesz w naszym przewodniku po kolejce linowej i saniach na Monte.

Po południu wybierz między Ogrodem Botanicznym a Quinta do Palheiro Ferreiro — to dwa osobne ogrody, często mylone, oba łatwe do zwiedzenia w pół dnia i bez samochodu.

Dzień 3: Południowe wybrzeże i Cabo Girão

Dzisiaj czeka Cię krótka, ale spektakularna trasa, a nie długa jazda. Kieruj się na zachód wzdłuż wybrzeża do Câmara de Lobos, wioski rybackiej, którą namalował Winston Churchill w 1950 roku, a stamtąd dalej do Cabo Girão: klifu o wysokości około 580 metrów, jednego z najwyższych klifów nadmorskich w Europie, z darmowym szklanym tarasem widokowym otwartym w 2012 roku. Zaplanuj sobie na to spokojny poranek, zanim zjadą się grupy autokarowe.

Jeśli chcesz posmakować słynnych kanałów irygacyjnych wyspy bez żadnej ekspozycji, zarezerwuj łagodną wersję z przewodnikiem, zamiast samodzielnego wędrowania po szlaku. Ta półdniowa opcja prowadzi łatwym, równym odcinkiem lewady w pobliżu klifów, z przewodnikiem, który zajmuje się orientacją na trasie —

prywatny spacer z przewodnikiem po lewadzie w okolicach Cabo Girão i Ribeira Brava

— i jest to o wiele łagodniejsze wprowadzenie niż samodzielne mierzenie się z oficjalnym szlakiem PR. Dzień zakończ w Ribeira Brava, zwykłym miasteczku, a nie kurorcie, dobrym na późny lunch.

Dzień 4: Pico do Arieiro samochodem — punkt widokowy, nie wędrówka

To dzień, w którym najbardziej liczy się precyzja co do tego, co właściwie robisz. Asfaltowa droga prowadzi aż na parking przy Pico do Arieiro, 1818 metrów n.p.m. — trzecim co do wysokości szczycie Madery i jedynym, do którego rzeczywiście dociera droga. Z parkingu krótki, wybrukowany taras widokowy daje ogromną panoramę, często ponad warstwą chmur, praktycznie bez wysiłku.

To zupełnie inne przedsięwzięcie niż szlak PR1, który biegnie z tego samego parkingu na Pico Ruivo: około siedmiu kilometrów w jedną stronę, trzy nieoświetlone tunele, kamienne schody wykute w bazalcie i od trzech do czterech godzin marszu eksponowaną, wąską ścieżką w jedną stronę. Tabliczka wskazująca początek szlaku stoi kilka metrów od miejsca, gdzie zaparkujesz samochód, i co roku turyści, którzy przyjechali dla widoku, dają się wciągnąć na szlak w trampkach, bez wody i latarki. Zostań na tarasie widokowym. Jeśli w przyszłej podróży kusi Cię taki dzień w górach, nasz przewodnik po PR1 z Arieiro na Pico Ruivo wyjaśnia, czego to naprawdę wymaga.

Zabierz cieplejszą warstwę niezależnie od pory roku — na parkingu na szczycie wczesnym rankiem temperatura regularnie zbliża się do zera, nawet gdy w Funchal jest łagodne 18–19°C. W drodze powrotnej zatrzymaj się w Ribeiro Frio: krótkie, płaskie wyjście do punktu widokowego Balcões to jedna z nielicznych ścieżek wzdłuż lewady, która naprawdę jest łatwa, szeroka i na tyle krótka, by nazwać ją spacerem — a przy tym daje jeden z najlepszych widoków na centralny masyw górski przy minimalnym wysiłku.

Jeśli wolisz, by przewodnik poprowadził dłuższy, dobrze zacieniony spacer po dolinie w inny dzień,

wędrówka z przewodnikiem przez Park Ekologiczny Funchal

to łagodniejsza, leśna alternatywa niedaleko tej samej drogi na szczyty.

Dzień 5: Santana i wioski północnego wybrzeża

Jedź na północ do Santany, by zobaczyć casas de colmo — małe, trójkątne, kryte strzechą domki pomalowane na czerwono, biało i niebiesko. Trzy w centrum wioski są otwarte do zwiedzania; to zachowane rekonstrukcje, a nie zamieszkane domy — warto o tym wiedzieć, zanim wybierzesz się szukać całej osady takich domków. Nasz przewodnik po krytych strzechą domach w Santanie opisuje, które warto zobaczyć i ile na to poświęcić czasu.

Nieopodal park Queimadas z krytymi strzechą domkami to łatwy, krótki przystanek — warto tu zajrzeć choćby dla samej scenerii, bez kontynuowania na długi szlak lewady, który stąd wyrusza (ten prowadzi do wodospadu Caldeirão Verde i to poważna, półdniowa wędrówka, nieuwzględniona w tej trasie). Wróć w stronę Funchal przez Faial i Porto da Cruz drogą wzdłuż wybrzeża, dla odmiany scenerii po górskich wioskach dnia.

Dzień 6: Porto Moniz i dzikie zachodnie wybrzeże

To najdłuższa jazda tygodnia, więc wyjedź wcześnie. W drodze do Porto Moniz zatrzymuj się, gdziekolwiek pozwala na to droga, na północnej flance Madery — to zielona, wilgotna strona wyspy, prawdziwy kontrast wobec słońca Funchal. W samym Porto Moniz główną atrakcją są naturalne baseny wulkaniczne: woda morska utrzymywana w skałach lawowych, odświeżana przez przypływ, podzielona na utrzymywaną, płatną część z przebieralniami i dziksza, darmową część. Fala z północy dość często je zamyka, więc przed liczeniem na kąpiel sprawdź warunki.

Zamiast samodzielnie pokonywać całą pętlę zachodniego wybrzeża w dniu, gdy jesteś już zmęczony, wygodniej zrobić to zorganizowanym 4x4:

wycieczka 4x4 po północnym wybrzeżu obejmująca Porto Moniz

zajmuje się prowadzeniem na najtrudniejszych odcinkach drogi.

Jeśli chcesz zobaczyć więcej zachodniej części wyspy w jednej wycieczce — czarną plażę w wiosce Seixal i spowity mgłą, pradawny las Fanal —

wycieczka 4x4 po zachodnim wybrzeżu łącząca Porto Moniz, Seixal i Fanal

to łatwiejszy sposób, by zmieścić wszystkie trzy w jednym dniu. Warto wiedzieć: słynne, powyginane drzewa til w Fanal robią wrażenie tylko, gdy nadciąga mgła — w słoneczny dzień to dość zwyczajne górskie pastwisko.

Dzień 7: Curral das Freiras i spokojne zakończenie

Najłatwiejszy dzień zostaw na koniec, zwłaszcza jeśli wylatujesz. Krótka jazda w głąb lądu prowadzi do punktu widokowego Eira do Serrado, skąd spogląda się prosto w dół, w wulkaniczną kotlinę, w której leży Curral das Freiras, „Dolina Zakonnic” — warto zajrzeć choćby dla samego widoku, a przy odrobinie czasu można zejść niżej na kawę i degustację kasztanowych specjałów doliny.

Z powrotem w Funchal spędź resztę dnia w spokojnym tempie: degustacja wina w Blandy’s Wine Lodge w centrum miasta to godne zakończenie tygodnia, a rejon mariny to spokojne miejsce na ostatnią kolację. Jeśli lot wylatuje z lotniska Cristiano Ronaldo w Santa Cruz, zaplanuj więcej czasu na dojazd, niż sugerowałaby odległość — podejście do lądowania jest notorycznie narażone na wiatr, a opóźnienia i przekierowania do Porto Santo lub Las Palmas zdarzają się, głównie zimą.

Uwagi do planowania tej trasy

Dzień	Główny punkt	Jazda
1	Stare miasto Funchal, przyjazd	Brak
2	Monte, kolejka linowa, ogrody	Brak
3	Câmara de Lobos, Cabo Girão, Ribeira Brava	Krótka
4	Punkt widokowy Pico do Arieiro, Ribeiro Frio	Umiarkowana
5	Santana, Queimadas, północne wybrzeże	Umiarkowana
6	Porto Moniz, zachodnie wybrzeże	Długa
7	Curral das Freiras, Funchal	Krótka

Jeden mały wynajęty samochód na cały tydzień, kilka wycieczek z przewodnikiem na pół dnia i skromny hotel lub apartament w Funchal utrzymują tę trasę w granicach typowego budżetu mid-range dla wyspy, zamiast wpychać ją w koszty wyprawy nastawionej na wędrówki, z pozwoleniami i sprzętem. Pełniejszy podział kosztów znajdziesz w Madera z ograniczonym budżetem, a przed dniem czwartym warto zajrzeć do pogody w górach i co na siebie założyć, bo na parkingu na szczycie jest dużo zimniej niż na wybrzeżu.

FAQ: planowanie spokojnego pierwszego tygodnia na Maderze

Czy tydzień to wystarczająco dużo czasu, by po raz pierwszy zobaczyć Maderę?

Tak, na pierwszą wizytę opartą na jeździe samochodem, a nie na wędrówkach. Tydzień daje po jednym spokojnym dniu na każdy z głównych obszarów — Funchal, południowe wybrzeże, szczyty osiągane drogą, północ i zachód — bez długich, męczących przejazdów, które wymusiłaby krótsza podróż.

Czy do tej trasy potrzebny jest samochód?

Przez większość czasu — tak. Dni 1 i 2 można spędzić całkowicie pieszo i kolejką linową w Funchal, ale Cabo Girão, Pico do Arieiro, Santana i Porto Moniz leżą daleko poza miastem i trudno je połączyć autobusem w ciągu jednego dnia.

Czy punkt widokowy Pico do Arieiro to to samo, co wędrówka na Pico Ruivo?

Nie, i to najczęstsze nieporozumienie na wyspie. Punkt widokowy przy parkingu to krótki, wybrukowany, niewymagający żadnego wysiłku przystanek, do którego dojeżdża się drogą. Szlak PR1, który zaczyna się na tym samym parkingu i prowadzi na Pico Ruivo, to wymagająca, eksponowana, trzy-czterogodzinna wędrówka przez nieoświetlone tunele — zupełnie inne przedsięwzięcie, a nie przedłużenie widoku.

Czy szklany taras na Cabo Girão jest darmowy?

Tak. Szklana platforma widokowa na Cabo Girão nie pobiera opłaty za wstęp, w przeciwieństwie do oficjalnych szlaków PR na Maderze, które od sierpnia 2021 roku wymagają płatnego, wcześniej rezerwowanego zezwolenia.

Czy tę trasę da się przejść bez żadnego chodzenia wzdłuż lewad?

Niemal całkowicie. Jedynym przystankiem związanym z lewadą jest krótka, płaska ścieżka do punktu widokowego Balcões z Ribeiro Frio, który jest jednym z najłatwiejszych tego typu odcinków. Wszystko inne na tej trasie osiąga się drogą lub kolejką linową.

Jaka pora roku jest najlepsza na tę łatwą trasę?

Madera nadaje się na taką podróż przez większość roku, bo żaden z dni nie zależy od warunków na szlakach. Zima przynosi chłodniejszą, bardziej wilgotną pogodę na północnym wybrzeżu i zimniejszy parking przy Pico do Arieiro; sezonowe szczegóły znajdziesz w Madera zimą i najlepsza pora na wizytę na Maderze.

Czy warto dodać do tej podróży Porto Santo?

Nie przy tym harmonogramie. Dotarcie na Porto Santo wymaga rejsu promem trwającego około dwóch godzin piętnastu minut lub krótkiego lotu, a wartościowa wizyta wymaga co najmniej pełnego dnia — lepiej dodać go jako ósmy dzień, niż wciskać w tę trasę.

Czego na tej trasie nie warto pomijać, nawet jeśli zabraknie czasu?

Cabo Girão i punkt widokowy Pico do Arieiro to dwa miejsca, które najlepiej definiują Maderę w jednym kadrze — klif nad morzem i droga na szczyt — więc jeśli trzeba skrócić dzień, najpierw zrezygnuj z Curral das Freiras lub drugiej połowy pętli zachodniego wybrzeża.